Het mooie pensioengevoel….

De ouderen van nu hebben het goed in Nederland. Dat is wat ik lees en hoor in de media. En om me heen. Met Prinsjesdag werd georakeld dat ‘gepensioneerden er in 2027 als enige groep op vooruit zullen gaan’. In de zomer kregen 65-plussers te horen dat ze hun korting op bus- en tramkaartjes prima kunnen missen, omdat ze het zoveel beter hebben dan generaties voor hen.

19 november 2026

Klaarblijkelijk ben ik een enorme geluksvogel, want ik sta aan de vooravond van mijn pensioen. Toch knaagt er iets. In de afgelopen jaren werd ik als ombudsman van Pensioenfonds PGB regelmatig gebeld door gepensioneerden die namens zichzelf en lotgenoten klaagden over de achterblijvende koopkracht van hun pensioen. Heel gerust over de toekomst waren ze niet.

Op het gevaar af dat u als lezer denkt dat ik voor mijn toekomstige parochie preek, doe ik toch een poging om het beeld van de doorsnee Nederlandse gepensioneerde met zijn gezegende leven wat te nuanceren. Mede uit naam van de gepensioneerden met wie ik de afgelopen jaren in gesprek ben geweest.

Gemiddelden kunnen misleiden

Laat ik eerst het beeld bijstellen dat alle gepensioneerden er volgend jaar op vooruit gaan, zoals koopkrachtplaatjes lijken te suggereren. Het plusje van 0,3% in de koopkracht van gepensioneerden is gebaseerd op een verwachte gemiddelde verhoging van de aanvullende pensioenen van 7,6%. Wie bij Pensioenfonds PGB per 2027 een eenmalige verhoging krijgt door het verdelen van de buffers, de ‘invaarbonus’, zit daar (ver) boven, volgens de huidige verwachtingen. Maar er zijn ook PGB-deelnemers die niet overgaan. Zij kunnen alleen rekenen op de 2,4% extra volgens de oude regels.

Grote verschillen vertekenen het beeld

Kijk je naar alle gepensioneerden in Nederland dan zie je voor 2027 grote verschillen. Meer dan de helft van de gepensioneerden is al overgestapt naar het nieuwe pensioen. Deze groep krijgt er in 2027 naar verwachting rond 0,8 procent bij van hun pensioenfonds, na een eerdere eenmalige verhoging. Er zijn ook mensen zoals mijn man, die een ‘vast’ aanvullend pensioen krijgen. Dat gaat nooit omhoog of omlaag, dus ook niet in 2027.

Gepensioneerden zien bonus als inhaalslag

De beleving bij gepensioneerden die ik spreek, wijkt af van het beeld in de media. Zij zien de eenmalige invaarbonus als een inhaalslag voor de flinke koopkrachtachterstand sinds 2008. De AOW steeg weliswaar mee met de prijzen. Maar tot 2022 stonden alle pensioenen op de nullijn en ook daarna werd niet alle inflatie gecompenseerd. Heb je een groot aanvullend pensioen, dan voel je zo’n koopkrachtverlies ook sterker in je portemonnee.

Ook zijn er zorgen over het gevoel dat ouderen steeds vaker de schuld krijgen van maatschappelijke problemen: van de woningcrisis tot de druk op de zorg. En over het gebrek aan aandacht voor ouderen die moeite hebben rond te komen. Bijna 1 op de 5, volgens het Nibud.

Zelf straks meer op eigen benen staan

En niemand weet wat er in de toekomst gebeurt. Soms vraag ik me af of niet te gemakkelijk wordt vergeten dat de invaarbonus nodig kan zijn om tegenvallers in de toekomst op te vangen. Hoe erg de gevolgen van een eventuele crisis zijn, hangt af van je regeling. Maar het nieuwe pensioen is niet welvaartsvast, net zomin als het oude. In de eerste jaren na de overgang zal het rendement sowieso tegenvallen, omdat het wordt uitgesmeerd over meerdere jaren. De kosten voor wonen en energie gaan wel gewoon jaarlijks omhoog, voor huurders én huiseigenaren.

Begrip voor onrust

Met deze kanttekeningen in het achterhoofd vind ik mezelf als bijna-gepensioneerde niet zielig. Geheel en al niet. Ik ben blij met de verwachte invaarbonus, en zal er zorgvuldig mee omgaan. Maar ik begrijp de onrust over de verdere toekomst van het pensioen goed en ook het onbehagen over het (te) rooskleurige beeld van ‘de’ gefortuneerde gepensioneerde. Niemand is gebaat bij beleid dat is gebaseerd op clichébeelden.

Tot slot: in de bres springen voor mensen die zich niet gehoord voelen, is dankbaar werk. Het is mooi dat ik dat ook nog kan doen in deze allerlaatste column voor Pensioenfonds PGB. Het ga u allen goed.

Ans Bouwmans
Oud-ombudsman van Pensioenfonds PGB